زاگرس پاتوق

حامیان تشکیل استان زاگرس با مرکزیت بروجــــرد

لوریس چکناوریان ... هدیه ی بروجرد به جهان موسیقی
نویسنده : بروجردی - ساعت ۱۱:٤٠ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱۳۸٩/٢/۱٩
 

لوریس چکناوریان

متولد ۱۳۱۶ در بروجرد


▪ تحصیلات ابتدایی در هنرستان عالی موسیقی تهران


▪ سفر به وین برای ادامه تحصیل در رشته موسیقی


▪ فارغ التحصیل آکادمی موسیقی وین (موتسارتئوم زالسبورگ) در سال ۱۳۴۹


▪ فارغ التحصیل رهبری ارکستر از دانشگاه میشیگان


▪ استاد هنرستان عالی موسیقی تهران۱۹۶۳-۱۹۶۱


▪ رئیس صداخانه ملی هنرهای زیبای کشور


▪ آغاز نگارش اپرای رستم و سهراب با حمایت آهنگساز بزرگ کارل ارف


▪ انتشار آثار پیانویی و باله فانتاستیک به وسیله انتشاراتی دوبلینگر اتریش


▪نخستین اجرای کنسرتو پیانو با ارکستر سمفونیک تهران به رهبری حشمت سنجری و تک نوازی وینفرید وان درهوفن.


▪ نگارش۱۵۰ اثر پیانویی از ابتدایی تا استادی به سفارش کارل ارف برای متد ارف


▪ استاد کالج کنکوردیا


▪ استاد و رئیس گروه اپرا و سازهای ارکستری دانشگاه مینه سوتا۱۹۷۰-۱۹۶۶


▪ رهبر ارکستر اپرای تهران


▪ فعالیت به عنوان رهبر ارکستر فیلارمونیک ارمنستان از سال ۱۹۹۰


▪ شروع فعالیت آهنگسازی فیلم با ساخت موسیقی متن فیلم کوتاه «جلد مار» ۱۳۴۱


▪ شروع فعالیت سینمایی با فیلم «جدال در مهتاب» (انزو دل اکویلا وینچنسو) به عنوان سازنده موسیقی متن در سال ۱۳۴۲

 


▪ فعالیت در انگلستان به عنوان رهبر ویژه شرکت آر.سی.ای

 

 

                              لوریس


▪ رهبری ارکسترهای مطرح دنیا مانند ارکستر سمفونیک لندن، ارکستر فیلارمونیک لندن، ارکستر سلطنتی لندن، ارکستر سمفونیک هاله، ارکستر فیلار مونیک هلسینکی، ارکستر سمفونیک ارمنستان، ارکستر سمفونیک مکزیک، انسامبل سازهای ضربی لندن، انسامبل سازهای ضربی استراسبورگ،ارکسترمجلسی انگلستان، ارکستر سمفونیک یامیوری ژاپن و ...

 


▪ مدیر هنری و رهبر ارکستر فیلارمونیک ارمنستان۲۰۰۰-۱۹۸۹


▪ برپایی فستیوال بزرگ موسیقی وین در تهران


▪ برپایی فستیوال یک ماهه موسیقی بین الملل در تهران، اجرای سوئیت رستم و سهراب و سمفونی ۲ با ارکستر سمفونیک وین، اجرای اپرای رستم و سهراب در سالن فستیوال سنت پولت با هنرمندان اتریشی و اسلواک، اجرای خسرو و شیرین، لیلی و مجنون، اجرای موسیقی زنده بر فیلم صامت اتللو، موسیقی متن فیلم


▪ سریال « بشارت منجی»، اتمام نگارش اپرای رستم و اسفندیار۲۰۰۰-۱۹۸۹


▪ دریافت نشان درجه یک هنری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی


▪ ساخت ۵ سمفونی ۵ کنسرتو و تعداد زیادی آثار مجلسی و...


▪ نخستین آهنگساز موسیقی فیلم در ایران و خالق تعداد زیادی موسیقی فیلم: من ایران را دوست دارم (به کارگردانی: خسروسینایی)، پرتو یک حماسه (به کارگردانی: منوچهر طیاب)، تنگسیر (امیر نادری) ، مناظر ایران (به کارگردانی: هوشنگ شفتی) و موسیقی سریال زندگی مسیح (به کارگردانی نادر طالب زاده) و...


▪ برخی از آثار او عبارت اند از: قطعه باگاتلهای ارمنی ، کنسرتو ویولن، کنسرتو پیانو، باله فانتاستیک برای سه پیانو و سازهای ضربی و آثار پیانویی ،اپرای پردیس و پریسا و باله سیمرغ، اپرای رستم و سهراب، باله اتللو، سمفونی ۱ و ،۲ رکویئم برای ارکستر سولیست و گروه کر، اوراتوریو کتاب مکاشفه، کنسرتو ویولنسل، کنسرتو بی پا، کنسرتو و...


▪ آخرین اثر او سمفونی عشق و امید به مناسبت سال پیامبر اعظم (ص) ساخته و اجرا شده است.


سالن تالار وحدت، مملو از جمعیت است.سید مهدی شجاعی هم به روی صحنه آمده، وزیر فرهنگ و ارشاد به همراه جمعی از مقام های کشوری در ردیف نخست ایستاده و همراه جمعیت به تشویق هنرمندان روی صحنه مشغول اند.ارکستر فیلارمونیک ارمنستان اثری تازه را به اجرا در آورده است،اثری به سفارش معاونت هنری و با حمایت وزیر در مدح و منقبت حضرت ختمی مرتبت محمد مصطفی (ص) که لوریس چکناواریان ساخته و رهبری کرده که در جشنواره موسیقی فجر امسال، به روی صحنه رفت.


شاید هیچ آهنگسازی را نتوان یافت که همچون لوریس چکناواریان در اندک زمانی، ارتباط درستی با مدیران فرهنگی کشور برقرار کرده باشد تا هم موقعیت خویش را به عنوان آهنگساز و رهبرارکستر تثبیت و هم امکانی برای اجراهای تازه در ایران فراهم کرده باشد.این ویژگی ارتباط سهل و ساده را البته در انتخاب رپرتوار اجرا و نیز نحوه ارتباط با مخاطب نیز می توان در چکناواریان سراغ گرفت.خصوصیتی که گر چه به مذاق بسیاری از موسیقیدانان جدی ایرانی خوش نمی آید، اما توانسته است در اندک زمانی نام چکناواریان را در میان مردمِ حتی ناآشنا با موسیقی کلاسیک،همطراز و در کنار چهره های موسیقی پاپ در ایران و یا پاپ-کلاسیک های محبوب عامه مردم در ایران همچون یانی و دیگران بنشاند.این ویژگی را البته چکناواریان یکی از موفقیت های خود می داند تا به عنوان یک آهنگساز و رهبر،علاوه بر خلق آثار تازه،راهی برای نفوذ و ارتباط سریع با لایه های مختلف دوستداران هنر در ایران نیز برقرار کند.


لوریس چکناواریان سال ۱۳۱۶ در بروجرد به دنیا آمد. تحصیلات موسیقی خود را از سال ۱۳۳۲ در هنرستان عالی موسیقی آغاز کرد.بعد از پایان تحصیلات متوسطه به وین رفت و تا سال ۱۳۴۰ در فرهنگستان موسیقی این شهر به تحصیل آهنگسازی و رهبری ارکستر پرداخت. در سال ۱۹۶۱ میلادی با رتبه اول از آکادمی موسیقی وین در رشته آهنگسازی فارغ التحصیل شد. از آثار این دوران او می توان به کنسرتو ویولن، کنسرتو پیانو، باله فانتاستیک برای سه پیانو و سازهای ضربی و آثار پیانویی دیگر اشاره کرد.


در سال ۱۹۶۳ به ایران بازگشت و ضمن تدریس در هنرستان عالی موسیقی و ترتیب دادن نمایشگاهی از سازهای ملی در انستیتو گوته تهران، تصدی صداخانه ملی هنرهای زیبای کشور را عهده دار شد.
چکناواریان در اواخر سال ۱۳۴۲ رهسپار اتریش شد و در سالزبورگ کار آهنگسازی را ادامه داد.دو سال بعد به آمریکا رفت و چند سال در دانشگاه میشیگان به ادامه تحصیل در رشته های آهنگسازی و رهبری ارکستر پرداخت.در سال ۱۳۴۹ به ایران بازگشت و علاوه بر کنسرت هایی با ارکستر سمفونیک تهران، ارکستر مجلسی و تلویزیونی ملی ایران و...(به عنوان رهبر میهمان)، آثار متعددی آفرید که بیشتر آنها در تالار رودکی اجرا شد.


او در این دوران استاد هنرستان عالی موسیقی تهران بود، رئیس صداخانه ملی شد، نگارش اپرای رستم و سهراب را آغاز کرد، آثار پیانویی و باله فانتاستیک او را انتشاراتی دوبلینگر اتریش منتشر کرد و نخستین اجرای کنسرتو پیانوی او را ارکستر سمفونیک تهران به رهبری حشمت سنجری و تک نوازی «وینفریدوان درهوفن» به روی صحنه برد.


سال ۱۹۶۵ با حمایت آهنگساز بزرگ، کارل ارف، کار نگارش اپرای رستم و سهراب را ادامه داد، دوستی او با کارل ارف نتایجی نیز در زمینه تحقیق برای آموزش موسیقی به کودکان به دنبال داشت.نگارش ۱۵۰ اثر پیانویی از ابتدایی تا استادی به سفارش کارل ارف برای متد ارف که قسمتی از آنها را انتشاراتی شُت منتشر کرد نیز از دیگر نتایج این آشنایی بود.چکناواریان از۱۹۶۶ تا۱۹۷۰ استاد کالج کنکوردیا، استاد و رئیس گروه اپرا و سازهای ارکستری دانشگاه مینه سوتا بود.در خلال این سال ها و همزمان با حضور پراکنده در ایران او فعالیت در انگلستان را به عنوان رهبر ویژه شرکت آر.سی.ای.آغاز و تعداد زیادی از آثار مطرح دنیا را در آنجا ضبط کرد. آثاری که تعدادی از آنها در سال های اخیر جزو «اجراهای تاریخی» قرار گرفته اند.


اتمام نگارش اپرای رستم و سهراب، باله اتللو، سمفونی ۱ و ،۲ رکویئم برای ارکستر سولیست و گروه کر، اوراتوریو کتاب مکاشفه ،حاصل این دوران کاری لوریس چکناواریان است.او همچنین رهبری ارکسترهای مطرح دنیا را مانند ارکستر سمفونیک لندن، ارکستر فیلارمونیک لندن، ارکستر سلطنتی لندن، ارکستر سمفونیک هاله، ارکستر فیلارمونیک هلسینکی، ارکستر سمفونیک ارمنستان، ارکستر سمفونیک مکزیک، انسامبل سازهای ضربی لندن، انسامبل سازهای ضربی استراسبورگ،ارکستر مجلسی انگلستان، ارکستر سمفونیک یامیوری ژاپن و غیره... را بر عهده داشته است.


چکناواریان مدتی نیز در نیویورک مستقر بود.استقرار در نیویورک به نگارش سمفونی ۳ و ۴ و ،۵ کنسرتو ویولنسل، کنسرتو بی پا، کنسرتو گیتار منجر شد.نخستین اجرای کنسرتوگیتار چکناواریان را «په په رومرو» اجرا کرد. چکناواریان در سال ۱۳۵۱ به رهبری ارکستر اپرای تهران منصوب شد.مدتی بعد از او برای رهبری ارکستر سمفونیک ارمنستان دعوت شد تا به آن کشور برود. چکناواریان در ایروان به فعالیت های هنری خود ادامه داد.


چکناواریان تا سال۲۰۰۰ مدیر هنری و رهبر ارکستر فیلارمونیک ارمنستان بود و با سفر به کشورهای اروپایی، کانادا و ایالات متحده موفقیتهای بزرگی را به دست آورد، از آن جمله است اهدای ساز و وسایل ضبط موسیقی به ارزش نیم میلیون دلار از سوی دولت ژاپن، ضبط آثار بزرگ برای شرکت آ.آس.وی انگلستان، ضبط صفحات رسمی دویستمین سالمرگ موتزارت و صدمین سالمرگ اشتراوس به سفارش شبکه تلویزیونی اُ.ار.اف اتریش. این شبکه فیلم مستندی نیز از زندگی و فعالیت های هنری-اجتماعی چکناواریان تولید کرد.

 

 

لوریس در کنار دکتر احمدی نژاد

 


چکناواریان در دهه گذشته حضور بیشتری در ایران داشته و در خلال این سال ها، نخستین اجرای اپرای رستم و سهراب را در تالار وحدت به روی صحنه برده است.برپایی فستیوال بزرگ موسیقی وین، در تهران، اجرای باله رومئو و ژولیت پروکفیف در اپرای وین برپایی فستیوال یک ماهه موسیقی بین الملل در تهران، اجرا سوئیت رستم و سهراب و سمفونی ۲ با ارکستر سمفونیک وین، اجرای اپرای رستم و سهراب در سالن فستیوال سنت پولت با هنرمندان اتریشی و اسلواک، اجرای خسرو و شیرین، لیلی و مجنون، اجرا موسیقی زنده بر فیلم صامت اتللو، موسیقی متن فیلم - سریال « بشارت منجی»، اتمام نگارش اپرای رستم و اسفندیار و...نیز از دیگر فعالیت های او در سالهای اخیر است.


چکناواریان بیش از ۷۵ اثر مختلف دارد از جمله ۵ سمفونی، ۲ باله، ۵ کنسرتو و تعداد زیادی آثار مجلسی. همچنین آثار خود و بزرگان موسیقی را برای شرکت های آر.سی.ای، فیلیپس، ای.ام.آی، ای.اس.وی و یونیکورن ضبط کرده است.او همچنین از نخستین آهنگسازان موسیقی فیلم در ایران محسوب می شود و خالق تعداد زیادی موسیقی متن است. چکناواریان نشان ها و مدال های فراوانی هم از شخصیت های مهم جهان دریافت کرده است از جمله دریافت نشان درجه یک هنری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.


فهرست آثار او به عنوان آهنگسازی با بیش از ۷۵ اثر، نشان از استعداد خلاق او در زمینه آهنگسازی است و اما سمفونی عشق و امید با بیانی تازه از زندگی حضرت محمد (ص)، امامان شیعه و حضرت مسیح (ع) در قالب سمفونی پیامبر اعظم(ع)،آخرین اثر لوریس چکناواریان است. در ششمین روز از برگزاری بیست و دومین جشنواره بین المللی موسیقی فجر، سوئیت سمفونی رسول عشق و امید نوشته سید مهدی شجاعی با رهبری لوریس چکناواریان و ارکستر ارمنستان به روی صحنه رفت.